Huỳnh Minh Đức

Bạn có thể kiếm 10 USD cho một lần đánh giá website, 50 USD một giờ khi dạy kèm qua Skype hay thậm chí kiếm tiền nhờ soát lỗi sai trên sách báo.

Làm việc tại nhà không có nghĩa sẽ kiếm được cả triệu USD, nhưng bạn vẫn sẽ kiếm đủ sống, nếu cố gắng. Ở những công việc theo giờ thông thường, bạn được trả lương ngay cả khi làm việc không hiệu quả. Nhưng khi làm việc online, bạn được tự do sắp xếp thời gian và thù lao nhận được phụ thuộc vào công sức bỏ ra. Theo LifeHack, dưới đây là một số cách giúp bạn tăng thu nhập khi làm việc trên mạng.

Các trang web như UserTesting cho phép bạn đánh giá những website sắp ra mắt và phản hồi lại với người phát triển chúng. Bạn sẽ kiếm được kha khá từ công việc này, bởi nó thường chỉ tốn chưa đến một giờ đồng hồ với thù lao 10 USD cho mỗi website. Tuy nhiên, có rất nhiều người muốn làm việc này, và bạn cũng chỉ được chọn những trang web phù hợp với sở thích, vì vậy thu nhập sẽ không ổn định.

Không nhất thiết phải là giáo viên chuyên nghiệp, bạn vẫn có thể kiếm tiền online bằng cách dạy kèm cho học sinh trung học hoặc đại học trước kỳ thi. TruePrep là một trang web chuyên kết nối gia sư với với những học sinh trung học đang chuẩn bị cho kỳ thi SAT. Sau khi trải qua bài kiểm tra trình độ và dạy thử, bạn có thể thỏa thuận lịch dạy và mức lương. Một số gia sư có thể kiếm khoảng 50 USD mỗi giờ dạy qua Skype.

Nếu có sở thích tìm lỗi sai trên sách báo, bạn nên suy nghĩ về công việc này. Fiverr và Elance là những trang web nổi tiếng có thể giúp bạn liên hệ với khách hàng, nhưng đôi khi bạn sẽ chỉ được nhận mức thù lao thấp do có quá nhiều người ứng tuyển. Hãy thử tìm hiểu Proofread Anywhere, một trang web cung cấp khóa học để trở thành chuyên gia soát lỗi và giúp bạn tìm khách hàng với mức lương khá và khối lượng công việc ổn định.

Đây có lẽ là công việc phổ biến và dễ kiếm được nhiều nhất. Bạn có thể dễ dàng tìm được những bài viết hướng dẫn cách làm hiệu quả nhất để bán hàng online. Sản phẩm có thể là hàng thủ công, vật dụng sáng tạo hay thậm chí là dịch vụ. Bạn sẽ không thể làm giàu chỉ trong một sớm một chiều, nhưng đây là cách tốt nhất để công ty non trẻ của bạn tiếp cận với khách hàng trên khắp thế giới.

Nếu có kỹ năng đánh máy ổn, bạn có thể đăng ký trên các trang web như VirtualBee để được kết nối với những khách hàng có nhu cầu nhập liệu. Sau khi đăng ký, bạn sẽ nhận được một bài kiểm tra trình độ. Bạn có thể kiếm khoảng 20 USD một giờ, nhưng công việc sẽ không thường xuyên và mang lại thu nhập ổn định như một nghề toàn thời gian.

Có lẽ bạn từng nghĩ rằng kiếm tiền từ việc làm khảo sát online chỉ là phù phiếm. Điều này là đúng trong rất nhiều trường hợp, nhưng vẫn có một vài trang web uy tín thực sự trả tiền cho bạn, như iPoll hay MySurvey chẳng hạn. Một số trang web khác còn "thưởng nóng" ngay khi bạn đăng ký. Nhưng tất nhiên là đừng hy vọng bạn sẽ kiếm bộn tiền từ việc này.

Do tác động của không khí lạnh kết hợp với vùng áp thấp giữa biển đông có thể phát triển lên thành bão, các tỉnh từ Hà Tĩnh đến Quảng Ngãi và Bắc Tây Nguyên sẽ có mưa rất to, kéo dài 3-5 ngày.

Hôm nay không khí lạnh đã tràn đến miền Bắc, gây mưa rào cho nhiều tỉnh thành, như Hà Giang, Hải Phòng, Hà Nội. Nhiệt độ bắt xuống thấp, lúc 16h chiều Hà Nội còn 29 độ C, Hải Phòng 24 độ C. Trời chuyển gió đông bắc trong đất liền mạnh cấp 2-3, vùng ven biển cấp 3-4.

Cơ quan khí tượng cho biết, tối và đêm nay không khí lạnh tiếp tục tràn đến Bắc Trung Bộ gây mưa vừa, có nơi mưa to và thi thoảng có giông. Do nền nhiệt ở khu vực này tương đối cao, không khí lạnh về sẽ tạo ra sự xung đột giữa nóng và lạnh gây ra nhiều hiện tượng nguy hiểm, như: tố lốc, mưa đá và gió giật mạnh.

Nhiệt độ miền Bắc và Bắc Trung Bộ sẽ giảm 3-5 độ C so với hôm qua, tại Hà Nội ngày mai dao động 22-29 độ C, Vinh (Nghệ An) 23-30 độ C, trời se lạnh về đêm. Các khu vực núi cao như Mẫu Sơn (Lạng Sơn), Sa Pa (Lào Cai) trời có thể lạnh hơn nữa, thậm chí rét vào đêm và sáng sớm.

Ảnh minh họa

Nguy cơ ngập úng, lũ quét từ các tỉnh Thanh Hóa đến Quảng Ngãi và Bắc Tây Nguyên là rất cao. 

Ngoài ra, giữa biển Đông hiện tồn tại một vùng áp thấp, khả năng ngày mai sẽ mạnh lên thành áp thấp nhiệt đới, đến ngày 14-15/9 có thể phát triển thành bão cấp 8-9, ảnh hưởng trực tiếp đến Trung Trung Bộ và Bắc Tây Nguyên.

Từ đêm mai (13/9), do tác động của không khí lạnh kết hợp với áp thấp nhiệt đới, các tỉnh từ Hà Tĩnh đến Quảng Ngãi và Bắc Tây Nguyên sẽ có mưa rất to, kéo dài 3-5 ngày. Trên các sông từ Thanh Hóa đến Quảng Ngãi và Bắc Tây Nguyên xuất hiện một đợt lũ với biên độ ở thượng lưu 4-8 m, hạ lưu 3-5 m.

"Nguy cơ lũ quét, sạt lở đất ở vùng núi, ngập úng vùng trũng tại các tỉnh từ Thanh Hóa đến Quảng Ngãi và Bắc Tây Nguyên là rất cao", chuyên gia khí tượng cảnh báo.

Tui (nguồn: vnexpress.net)

Người thu mạo danh, POS trục trặc, nhập nhèm mức thu, số lần thu… là những nguy cơ người tiêu dùng gặp phải khi thanh toán các khoản dịch vụ hằng tháng.

Với các đơn vị  cung cấp dịch vụ điện, nước, viễn thông...thực tế, hầu hết thu ngân viên đều không thuộc biên chế của đơn vị quản lý, thậm chí chỉ làm thời vụ. Do đó, khi đi thu tiền tại từng hộ gia đình, họ hay mặc thường phục, không có biển tên, phù hiệu trên áo. 

Nhiều khách hàng cho biết khi thay đổi nhân viên phụ trách, cơ quan cung cấp dịch vụ không có thông báo, nên rất khó biết ai là nhân viên thật, ai mạo danh. Với các nhân viên thu ngân "rởm" thì cách thức lừa đảo phổ biến mà họ sử dụng như dùng hóa đơn giả, thu tiền xong báo hết hóa đơn, nhắm vào các gia đình chỉ có người già, trẻ nhỏ hoặc đi thu lúc nhập nhoạng tối... 

Một trường hợp tố cáo lừa đảo hóa đơn điện mới đây được chia sẻ rộng rãi trên mạng xã hội. Bà Đỗ Thị Vân (Tây Hồ, Hà Nội) cho biết mình đã bị một người tự xưng là nhân viên ngành điện lừa nộp 1,2 triệu đồng với một hóa đơn in rất mờ các con số, thông tin. Ít ngày sau, khi nhân viên ngành điện đến thu số tiền 800.000 đồng với hóa đơn hợp chuẩn, gia đình bà mới biết. Khách hàng này kể lại khi bị lừa, kẻ gian đã bấm chuông cửa, gọi đúng họ tên chủ hộ và nêu so số tiền phải nộp, bà đã thanh toán mà không mảy may nghi ngờ.

Ảnh minh họa

Lợi dụng sự sơ xuất của người dân trong thanh toán tiền điện, nước, điện thoại...mà không ít đối tượng đã lừa đảo lấy tiền một cách dễ dàng

Việc thanh toán cước di động điện tử tại website đang được các nhà mạng khuyến khích chủ thuê bao. Tuy nhiên, việc thiếu đồng bộ trong hệ thống khiến cho không ít khách hàng và cả nhân viên thu ngân vừa thấy phiền toái. Chị Thu (Ba Đình, Hà Nội) cho biết vừa thanh toán đã trực tuyến gần 500.000 đồng cước điện thoại tháng 8 khi ở cơ quan. Tối về nhà, nhân viên thu ngân vẫn đem hóa đơn để thu tiền. Đáng chú ý hóa đơn được xuất từ trước đó cả chục ngày. Dù không bị phải đóng tiền lần hai, song chị Thu cảm thấy không yên tâm về hệ thống thanh toán điện tử của nhà mạng.

Trong khi đó, đối với việc thu tiền điện, dù lãnh đạo ngành khẳng định POS là thiết bị có thông số bảo mật cao và được quản lý rất chặt chẽ từ hệ thống của cả ngành, song những trường hợp trục trặc cũng đã xảy ra.

Trường hợp nhà anh Nguyễn Bình (TP HCM) cho thấy thiết bị POS đã gặp lỗi kỹ thuật khi không lưu được hóa đơn xuất ra trước đó chỉ trong một ngày. Anh cho biết ngày 16/8, nhân viên đến thu tiền điện và in trả hóa đơn. Đến ngày 17/8, chính thu ngân viên này lại đến thu với số tiền bằng hôm trước đó. Anh thắc mắc, song nhân viên nói trên máy vẫn không báo số tiền đã được thanh toán và đề nghị đưa hóa đơn ra đối chiếu.

Sau khi xem và nhớ lại, nhân viên thu tiền cũng ngạc nhiên và thực hiện in luôn hóa đơn mới. Song điều anh băn khoăn nhất là trên hóa đơn mới vẫn ghi là lần một. "Rõ ràng máy POS của ngành điện có vấn đề. Lỡ may sau đó một tuần hoặc gặp người khác trong gia đình thì nhà tôi đã phải đóng tiền điện đến 2 lần", anh Bình bày tỏ.

Trường hợp một số thu ngân viên nhập nhèm mức phí in trên hóa đơn để chiếm đoạt cũng không hiếm, nhất là đối với phí môi trường. Công ty TNHH MTV Môi trường Đô thị Hà Nội cho biết vừa phát hiện vụ việc thu tiền sai quy định tại Xí nghiệp môi trường đô thị Thanh Trì. 

Thông thường, khi thu tiền của người dân, nhân viên xuất ra "Vé vệ sinh"có in sẵn các mệnh giá 45.000 đồng và 18.000 đồng. Song hai nhân viên của đơn vị đã gạch xóa số tiền in sẵn ở phần mệnh giá và thu mỗi hộ dân là 108.000 đồng. Sau khi vụ việc đã được xác minh, công ty đã kỷ luật hai nhân viên gian lận này.

Trước đó, khi nhân viên công ty môi trường đến thu 90.000 đồng tiền rác quý 1, chị Linh (Pháo Đài Láng) băn khoăn vì nhớ đã đóng phí cách đây không lâu. Khi thắc mắc thì nhân viên nói đó là mức thu của 3 tháng cuối năm 2014. Do không giữ lại hóa đơn nên chị không thể xác minh và đành nộp tiền cho xong chuyện.

Hiện, nhiều ngân hàng thương mại đều cung cấp các dịch vụ thanh toán trực tuyến tiền điện, cước điện thoại, internet, cáp truyền hình. Do đó, không ít đối tượng lừa đảo công nghệ cao đã lập web có giao diện giống hệt web "xịn" của ngân hàng, đơn vị có số lượng khách hàng giao dịch lớn. Ngoài việc chiếm đoạt tiền của khách hàng, các thông tin cá nhân cũng bị các đối tượng đánh cắp để sử dụng mục đích khác.

Ngoài ra, với tên miền liên quan đến việc khuyến mại, nạp tiền viễn thông của một số nhà mạng... thời gian qua, không ít cá nhân do sơ xuất đã thao tác thanh toán cước điện thoại và đã bị mất với số tiền lớn hơn nhiều số tiền phải trả cho nhà mạng

Tui (Nguồn: vnexpress.net)

Một bệnh nhân tâm thần luôn mồm kêu chưa được ăn, mặc dù vừa được ăn no.

Sau vài tuần điều trị, một hôm anh ta không kêu ca nữa.

Bác sĩ hy vọng bệnh của anh ta đã giảm được phần nào nên đến hỏi han:

- Sao, cậu đã ăn no rồi à ?

Anh kia thều thào:

- Đói quá, không kêu được nữa !

Tui (Nguồn: Sưu tầm)

Nếu câu trả lời của bạn là "không biết" - có lẽ sẽ giống trường hợp bạn tìm thấy chiếc thuyền và bắt đầu bơi ra biển mà không biết sẽ bơi đến đâu và điều gì đang chờ mình ở bờ bên kia!

Bài viết sẽ giúp bạn hiểu rõ và phân biệt về hai loại công ty bạn có thể làm việc sau khi học marketing!

Đây là bài viết tổng hợp thông tin để giúp bạn phần nào hiểu rõ hơn về công việc Marketing tại Việt Nam!

Trong lớp học và trong nhiều sách textbook căn bản, chúng ta được nghe đến 4P của marketing: Product, Price, Place & Promotion. Chỉ riêng mỗi “P” cũng đã là một lĩnh vực mênh mông – nên rốt cuộc là mỗi chúng ta, đặc biệt là các bạn sinh viên mới ra trường – có thể đóng góp gì và nên bắt đầu ở đâu? Để trả lời câu hỏi trên thì chúng ta cần phải trả lời một câu hỏi trước đó: “Bạn sẽ làm marketing tại loại công ty nào?”.

Khi nhắc đến marketing, thì với tư cách là một người tiêu dùng – chúng ta thường nghĩ đến những ấn phẩm quảng cáo (nhiều nhất có lẽ là TVC quảng cáo) của các nhãn hàng như Omo, Pepsi, Coca Cola, … Chúng ta xem những đoạn quảng cáo đó từ lúc còn bé tý (và thật sự trẻ em hầu hết đều rất thích xem quảng cáo), xuýt xoa rằng sao đoạn phim chỉ chiếu trong một thời gian ngắn (30s) mà lại có thể truyền tải nhiều ý nghĩa như vậy. Chúng ta lớn lên với mong muốn “mình cũng muốn làm ra 1 mẫu quảng cáo như vậy” và ta nghĩ rằng ta thích marketing.

Lớn lên một chút, nhất là khi vào đại học – ta được biết Omo, Pepsi, Coca, Kinh Đô … chỉ là những nhãn hàng (brand) của một tập đoàn – và một tập đoàn có rất nhiều nhãn hàng. Ta ồ lên thích thú khi biết rằng Omo, Viso, Surf, Dove, Pond’s, Vaseline … đều là của Unilever, và Pepsi, Sting, 7-up, Twister … cùng thuộc về Pepsi Co.

Ta đọc sách marketing, và thấy rằng ngoài những mẫu TVC, những mẫu Print-Ads thì còn có những chiến lược về thương hiệu, sản phẩm, phân phối và giá cả. Ta say mê những quyển sách như “22 quy luật bất biến của marketing” (Al Ries & Jack TRout), “Khác biệt hay là chết” (Jack TRout), “Quảng cáo thoái vị, PR lên ngôi” (Al Ries & Laura Ries). Ta thấy thế giới marketing thật rộng và thật đẹp Và ta tự nhủ rằng Unilever, Pepsi là những điểm đến lý tưởng, và ta sẽ được làm những mẫu quảng cáo tuyệt vời mà ta đã và đang xem trên TV.

Nhưng sắp tốt nghiệp đại học, ta lại nghe về một phân ngành khác của marketing gọi là “agency” – hay còn gọi là những công ty “cung cấp dịch vụ tiếp thị và quảng cáo”, và chính những công ty này mới là người trực tiếp làm ra những đoạn TVC, những mẫu Print-Ads (quảng cáo báo) mà chúng ta từng xuýt xoa, còn các tập đoàn như Unilever, Pepsi chỉ làm những khâu “đầu-cuối”: đưa  ra yêu cầu và lựa chọn giải pháp từ agency.

Và khi thử ứng tuyển vào những công ty agency này, thì họ lại không yêu cầu nhiều về những tư tưởng/chiến lược mà ta hằng ấp ủ - thay vào đó lại hỏi về những kỹ năng rất …tỉ mỉ: tiếng Anh, kỹ năng sáng tạo, kỹ năng thuyết trình, định hướng nghề nghiệp … Cảm giác như họ chẳng hề trân trọng chút kiến thức marketing nào chúng ta đã được dạy và tự học trong suốt khoảng thời gian đại học?

Thật ra điều này rất bình thường, vì trong ngành marketing (marketing industry) có nhiều loại công ty và nhiều phân ngành nhỏ. Và mỗi loại công ty – mỗi phân ngành lại yêu cầu/đề cao những giá trị khác nhau của một nhân sự.

Hãy bắt đầu bằng khái niệm thân quen nhất: “4P”. Để thật sự làm việc có liên quan hết đến 4P – Sản phẩm – Giá Thành – Bày bán – Chiêu Thị, thì bạn cần làm việc tại những tập đoàn như Unilever, Pepsi, … Đây là những công ty sản xuất (manufacturing companies) – họ sáng tạo, sản xuất và chiêu thị để bán được sản phẩm cho người tiêu dùng (consumers). Và trong ngành marketing, họ được gọi là “client” hay “advertiser” – khách hàng, hay người chi tiền quảng cáo.

Vậy nếu những công ty như Unilever là “khách hàng” thì ai sẽ phục vụ họ?

Đó là những công ty “agency” – những công ty dịch vụ tiếp thị. Nếu các bạn có tìm hiểu sâu, chúng ta sẽ nghe về những cái tên Ogilvy & Mather (O&M), Saatchi & Saatchi, Dentsu, Leo Burnett …

Đó đều là những công ty thuộc về phân ngành “công ty quảng cáo” – “advertising agency”. Và nếu các công ty “client” chịu trách nhiệm trên 4P của một sản phẩm, thì hầu như các công ty agency đều chỉ làm việc trên “P” cuối cùng: Advertising & Promotion – Quảng cáo truyền thông.

Nói ngắn gọn, “agency” là những công ty dịch vụ cung cấp các sản phẩm sáng tạo và truyền thông.

Về phân ngành agency thì thật sự là một thế giới rất mênh mông, trong đó tạm chia thành 4 phân ngành nhỏ hơn:

a. Công ty quảng cáo - Advertising agency: là những công ty cung cấp dịch vụ tư vấn dựa trên chuyên môn cao (expertise) về thương hiệu (brand), truyền thông (communication) , sáng tạo (creativity) và thực thi (execution).Các công ty nổi tiếng trong ngành như Ogilvy & Mather (Mỹ), JW Thomson (Mỹ), Saatchi & Saatchi (Anh), Dentsu (Nhật), Cowan (Úc) …

Nếu bạn có hứng thú phát triển nghề nghiệp trong ngành Marketing Communication? Donald Dung nhắn riêng với các bạn : bạn có thể tìm hiểu và trải nghiệm ngay với buổi học thử MIỄN PHÍ của khóa học Account Management tại đây.

b. Công ty truyền thông -  Media agency: là những công ty sử dụng sự thấu hiểu về người tiêu dùng và các công cụ truyền thông để truyền tải những sản phẩm sáng tạo (từ client và advertising agency – ví dụ như TVC, Print-Ads) đến với người tiêu dùng tiềm năng.

4 tập đoàn truyền thông lớn nhất tại Việt Nam:

GroupM (bao gồm 4 công ty bắt đầu bằng chữ M: Mindshare, Mediacom, Maxxus, MEC), 

Publicis (bao gồm 5 công ty Starcom, Zenith, Opti, Equinox và Performics), 

Dentsu Asia Network (bao gồm 3 công ty Dentsu Vn, Dentsu Alpha và Dentsu Media) 

Đất Việt Group – VAC (bao gồm các công ty như Đất Việt Media, TKL Media, Đông Tây Promotions …)

Bên dưới là thông tin tóm tắt  về các tập đoàn quảng cáo lớn nhất thế giới.

c.  Công ty nghiên cứu thị trường – market research agency: khác với 2 loại agency trên, thì agency về nghiên cứu thị trường tham gia rất sâu vào cả quá trình xuyên suốt của 4P từ thử nghiệm ý tưởng sản phẩm (product test) đến đo lường hiệu quả truyền thông…Các công ty nổi tiếng trong mảng này như AC Nielsen – nay là Nielsen, Taylor Nielsen – hay còn gọi là TNS, nay là Kantar Media, FTA (agency Việt Nam), Epinion (agency Đan Mạch) …

d.  Các dịch vụ hỗ trợ: là những công ty cung cấp các dịch vụ hỗ trợ cho ngành như quay phim, chụp hình, lồng tiếng …

Trong khi 90% các bạn sinh viên thích và học ngành marketing khi ra trường đều mặc định là mình muốn làm việc tại client, thì rất ít bạn biết hay chịu khó tìm hiểu về môi trường agency. Liệu tố chất của bạn phù hợp với client hay agency – hãy cùng xem mô tả công việc, lợi ích và áp lực của từng phân ngành nhé. 

a – Các công ty khách hàng (client) 

Như đã nhắc đến – làm tại các công ty khách hàng (client) có nghĩa là “làm nhiều việc cho một người”. Nếu bạn làm trong Brand team của Omo chẳng hạn, thì bạn sẽ tham gia vào tất cả các quy trình (trừ sản xuất) của sản phẩm từ giai đoạn đầu đến lúc đến tay người tiêu dùng: test sản phẩm, test concept truyền thông, lên kế hoạch communication & trade cả năm, brief cho agency, thực hiện cùng agency, đo lường  - quản lý và tối ưu hóa các chiến dịch truyền thông và bán hàng. 

Marketer làm việc tại client là phải "nhiều việc cho một người" 

1. Với một môi trường làm việc đa dạng (tiếp xúc với nhiều loại đối tác: nghiên cứu thị trường, quảng cáo (agency), truyền thông (media) đến cả những nhà bán lẻ (Retailer: Co-op Mart, Big C, Metro …) thì bạn sẽ học được rất nhiều kiến thức và kinh nghiệm 

2. Từ những kiến thức và kinh nghiệm đó – kết hợp với những tài liệu nội bộ công ty  - thì bạn sẽ có một sự hiểu biết sâu sắc về sản phẩm và ngành hàng của sản phẩm đó.

Ví dụ, nếu bạn làm tại brand Omo (bột giặt), thì bạn sẽ hiểu biết về rõ về tính năng của sản phẩm Omo, Omo khác biệt các sản phẩm bột giặt cùng công ty (Surf, Viso) và khác biệt với các sản phẩm đối thủ (Tide) như thế nào – hiểu những xu hướng và phân khúc của thị trường giặt tẩy và các đối thủ khác phân ngành. Ví dụ khi P&G ra mắt nước giặt Ariel thì đó cũng được xem là một đối thủ cạnh tranh không trực tiếp với bột giặt Omo (cùng là giải pháp giặt tẩy). 

3. Trên những cơ sở hiểu biết về sản phẩm, ứng dụng vào thị trường, hiểu điểm mạnh điểm yếu cũng như các xu hướng của người tiêu dùng, bạn sẽ dần hình thành một cảm quan (sense) về sản phẩm của mình và thị trường.

Đó là lý do tại sao những người làm Brand Manager cần khoảng 5-8 năm kinh nghiệm, để hình thành một cảm quan nhạy bén và đúng đắn, để đưa ra lựa chọn cuối cùng trên những đề xuất của các công ty dịch vụ (agency). 

Đi kèm với những lợi ích đó cũng là áp lực. Khi bạn làm ở client, làm ở brand thì bạn phải là người chịu mục tiêu: mục tiêu về doanh số (sales), sức mạnh thương hiệu (brand health) hay thị phần (market share). Bạn là cha mẹ ruột của thương hiệu đó, của đứa con tinh thần – và bạn phải chăm sóc nó mỗi ngày. Khi đó bạn sẽ không bao giờ có thể ngừng suy nghĩ về doanh số, về số lượng (unit) bán ra mỗi giờ, mỗi ngày. Vì vậy, công việc về bên phía khách hàng (client) không mang nhiều tính sáng tạo như các bạn trẻ hay hình dung, mà phần nhiều về quản lý và giao tiếp kết nối (giữa nhiều đơn vị). Làm tại brand có nghĩa là bạn tự hào với trách nhiệm của mình, bạn yêu brand và business của bạn – và cố gắng cải thiện qua từng tháng ngày. 

Một ghi chú nhỏ cuối cùng: trong khi hầu hết mọi người hình dung là áp lực khi làm tại client, nhất là làm tại brand đến từ môi trường bên ngoài (đối thủ cạnh tranh, chính sách …) thì có nhiều người chia sẻ áp lực lớn nhất lại đến từ chính môi trường bên trong client: cụ thể là áp lực đến từ bộ phận Bán hàng (Sales). 

Bạn hãy hình dung thế này:

Anh A là Sales Manager – ngành hàng Bột Giặt của Unilever, anh A chịu mục tiêu doanh số cho toàn ngành bột giặt (vd 500 triệu Euro năm 2012), và nắm trong tay một nguồn lực có hạn (500,000 điểm bán và 1 triệu USD ngân sách trade marketing).

Unilever về bột giặt có 3 nhãn hàng:

Omo (Brand Manager là anh B)

Viso (Brand Manager là anh C)

Surf (Brand Manager là anh D).

Và anh A sẽ là người quyết định tập trung vào sản phẩm nào nhiều nhất để đạt được doanh số sales. 

Có nghĩa là nếu bạn là một trong 3 brand manager trên, thì việc đầu tiên và cần thiết nhất của bạn là thuyết phục được bên Sales tin tưởng vào sự thành công của chiến dịch bạn đưa ra và dành nguồn lực cho bạn (số bảng biển tại cửa hàng, ngân sách hỗ trợ bán lẻ …).

Thuật ngữ trong ngành thường gọi là “win được support của sales”. Vì vậy, đối với các Brand Manager thì buổi thuyết trình chiến dịch hàng quý cho sales (gọi là Sales Pitch) là cực kỳ quan trọng, vì nếu Sales không support bạn thì không cách nào bạn đạt được mục tiêu về doanh số.

Và tất nhiên, bản thân bộ phận Sales cũng có những “kiêu hãnh và định kiến” của họ - hãy hình dung: chỉ cần Omo (vốn chiếm 70% thị trường) tăng 5% doanh thu thì đã đủ target, trong khi nếu Viso thì sẽ phải tăng 50% doanh thu (vốn là khó hơn rất nhiều). 

Nên phần thiệt thòi và cần nỗ lực nhiều hơn là những bạn làm tại những brand nhỏ. Ví dụ tại Unilever thì ngành hàng giặt tẩy (laundry) và chăm sóc tóc (haircare) là được ưu ái nhất, mà cụ thể là 2 “con bò vắt sữa” (cash cow) là Omo và Clear. Còn ngành hàng Lăn khử mùi (deodorant) bao gồm Dove, Pond’s, Rexona, AXE …thì với đóng góp chưa đến 5% doanh thu, sẽ cần phải cố gắng rất nhiều. 

Làm tại Unilever cũng rất tuyệt, nhưng cũng nên lưu ý là làm tại brand nào của Unilever nữa 

b– Agency

Đối với công ty agency, thì sự chuyên chính và tập trung (focus) là điều được trân trọng: khi bạn làm tại agency tức là bạn làm “một việc cho nhiều người”. Việc đó có thể là tư vấn thương hiệu, sáng tạo quảng cáo, tổ chức sự kiện hay tiếp thị kỹ thuật số … việc gì cũng được miễn là việc đó có giá trị với khách hàng và tiêu chuẩn các dịch vụ của bạn thật sự cao.

Với agency thì câu “một nghề cho chín còn hơn chín nghề” áp dụng rất chính xác. 

Người làm ở agency sẽ rất chuyên chính vào nghiệp vụ (expertise) của mình – và khách hàng cũng trân trọng sự chuyên chính đó. Vì chỉ riêng trong một chuyên môn thì bạn đã có rất nhiều thứ để làm: làm tốt nhất những điều mình đang có, luôn phải cập nhật những thông tin và xu hướng mới nhất của thị trường và người tiêu dùng, trau dồi kiến thức và ý tưởng...

Có những tập đoàn/công ty quảng cáo rất nổi tiếng – và họ chỉ làm một hay một số việc: ví dụ Leo Burnett chỉ tập trung làm về thương hiệu & quảng cáo sáng tạo (brand, branding & advertising) – Cowan chỉ tập trung vào thiết kế bao bì (packaging design) …  

Hầu như khái niệm “full-services agency” (công ty cung cấp đầy đủ dịch vụ) là rất khó tồn tại – trừ những nhóm công ty “cùng họ” như:

Ogilvy & Mather: có O&M là về advertising, Ogilvy PR (đã sáp nhập với T&A thành T&A Ogilvy) là về PR & Event, Ogilvy Action về Activation, Ogilvy One (đã mua lại Who Digital)

JWT, Bates 141, Y&R, Wunderman, TNS, Kantar Media, GroupM (Mindshare, Maxxus, MEC, Mediacom) ...đều là những công ty thuộc tập đoàn quảng cáo WPP (tập đoàn này có hơn 400 công ty quảng cáo và chiếm 65% thị phần quảng cáo trên toàn thế giới). Chỉ có "tập đoàn full services" chứ không thể có "agency full services"

Điểm được nhiều người yêu thích nhất khi làm tại agency là nét tươi mới trong công việc mỗi ngày. Việc được tiếp xúc với nhiều sản phẩm, ngành hàng, vấn đề & mục tiêu … luôn giữ cho đầu óc thật “mở”. Một câu khá đúng với ngành agency:

“Đầu óc cũng giống như chiếc dù – nó hoạt động tốt nhất khi nó rộng mở” 

“Minds are just like parachutes – it works best when it opens”

Thật sự công việc trong ngành agency tươi mới đến mức đôi khi “không thể đoán trước được” (unpredictable). Bạn bước vào công ty và sếp nói: “em ơi, vào họp – có brief mới”, và bạn có thể mỉm cười tự hỏi trong đầu “lần này sẽ là cái quái gì nhỉ?” – có thể là một hãng bảo hiểm trang nghiêm, một nhãn mỹ phẩm kiêu sa, một nhãn sữa thân thiện hay …băng vệ sinh/bao cao su cũng chẳng biết được.

Trong ngành agency, sự bận rộn là điều không thể tránh nhưng cần hạn chế. 

Nghĩa là sao nhỉ?

“Không thể tránh” là vì sẽ có những lúc tất cả khách hàng của bạn cùng làm truyền thông (ví dụ vào dịp Tết chẳng hạn) – thế là bạn sẽ vắt chân lên cổ để chạy.

 “Cần hạn chế” có nghĩa là sau những lúc như vậy, bạn cần phải tỉnh táo để “về thành dưỡng sức” cũng như trau dồi thêm vốn sống & kiến thức. Nói ngắn gọn, nếu người nào làm trong agency “có làm mà không chơi” thì sẽ rất sớm bị kiệt quệ, cả về thể lực – tinh thần lẫn vốn sống. Như một anh bạn làm Creative Director từng chia sẻ:

“Làm sáng tạo dễ lắm. Sống sáng tạo mới khó”

– làm quảng cáo là sống với nghề, là mang cái “tôi” của mình ra để thẩm thấu cái “ta” của người tiêu dùng và khách hàng.

Một điểm khác khiến công việc tại agency càng hấp dẫn hơn là sự “thư thái đầu óc” (free of mind). Vì người làm tại agency là người đang bán những sản phẩm truyền thông (communication product) chứ không phải sản phẩm hữu hình, và việc bán hàng này diễn ra khá đơn giản – khi khách hàng (client) là người trực tiếp ra quyết định. Và đo lường chất lượng của sản phẩm đó là những con số về mức độ nhận biết, độ yêu thích, … những chỉ số có phần “cảm tính” chứ không phải lời/lỗ - doanh số cụ thể của sản phẩm hữu hình. Người làm tại agency đã, đang và sẽ “đưa ra những lời đề nghị” (make recommendation) và không được/phải chịu trách nhiệm về quyết định cuối cùng (vì đó là quyết định của công ty khách hàng).

Một chiến dịch truyền thông không tốt -> doanh số không tăng (hay tệ hơn là giảm) – khách hàng không hài lòng và agency đó có thể mất khách hàng đó. Một chiến dịch truyền thông tuyệt vời, nhận thức cao chót vót, khác biệt của sản phẩm nêu rạch ròi và mạch lạc, doanh số bán hàng tăng ầm ầm thì agency nhận lại là những lời khen của khách hàng, và (không chắc chắn) được làm những dự án tiếp theo. Chính vì sự “giữa chừng” đó (xin đừng gọi là “nửa vời” – vì agency trách nhiệm chính là tư vấn, cũng chỉ là “người đưa đò”) nên những vinh dự hay phần thưởng lớn nhất sẽ không dành cho agency.

Và thật sự với một chiến dịch truyền thông trị giá hàng tỷ đồng (40,000 USD – khoảng hơn 800 triệu, là mức giá làm TVC của các tập đoàn quảng cáo hàng đầu tại Việt Nam) thì doanh nghiệp khách hàng có thể nhận lại những lợi ích vượt trội hơn rất nhiều (số lượng bán hàng và lợi nhuận tăng lên nhiều) còn agency thì chỉ là chi phí dịch vụ và những showcase trong hồ sơ năng lực (credentials).

Nên, nếu nhìn lại thì giá trị lớn nhất của agency chính là thương hiệu của agency đó. Những tập đoàn quảng cáo hàng đầu đều có những giá trị, tiêu chuẩn và triết lý của mình.

Thậm chí, những người sáng lập huyền thoại như David Ogilvy hay Leo Burnett còn để lại những tài liệu về việc “when to take my name off the door” – “khi nào thì nên gỡ bỏ tên tôi khỏi công ty quảng cáo này”: đó là khi công ty chỉ chạy theo lợi nhuận, mà xa rời những giá trị hay tiêu chuẩn của chính mình. Chính vì vậy, David Ogilvy – người được mệnh danh là “ông tổ của ngành quảng cáo” đã để lại những lời răn rất đáng nghiền ngẫm:

“Người tiêu dùng không phải lũ mọi rợ. Họ chính là vợ bạn” 

“Đừng bao giờ làm quảng cáo cho một sản phẩm mà bạn không muốn gia đình bạn sử dụng”

“Sử dụng sản phẩm của khách hàng không phải là sự xu nịnh, mà là phép lịch sự tối thiểu”

Và thương hiệu của các agency – tất cả đều được xây bởi con người.

Vì vậy, những người đứng đầu mỗi agency – Managing Director, Account Director, Creative Director, Director of Strategic Planning – phải hiểu rất rõ những giá trị và tiêu chuẩn của agency mình đang đại diện. Làm agency, làm marketing communication là một con đường học hỏi và tìm tòi vô tận – nơi đó giới hạn của bản thân mình là do chính mình đặt ra.

Người làm marketing nói chung, hay agency nói riêng, phải luôn “đói khát và vụng dại” (như lời của thiên tài Steve Jobs) – “đói khát” để luôn học, luôn hỏi, luôn làm mới chính mình – “vụng dại” để luôn tò mò, luôn mở rộng đầu óc và tấm lòng. 

Hy vọng bạn đã hiểu rõ hơn về công việc marketing và tin vào lựa chọn của chính bạn!

Chúc bạn một sự nghiệp thành công ở ngay phía trước!

Tui (Nguồn: sưu tầm)